MIẾU THỜ TRÁNG BANG HẦU CHU TÁ AN (Nhà nghiên cứu Phan Trường Nghị)

Đại Nam nhất thống chí bản Duy Tân khắc in năm 1910 chép:

壯邦侯祠在符美縣政會村.神姓朱諱佐安,國初鄉貢,累官勘理壯邦侯.平蠻拓土有功,沒後村人立祠祀之,每遇嗇雨祈禱輒應.本朝明命紹治年間節䝉封贈.

Phiên âm:

Tráng Bang hầu từ tại Phù Mỹ huyện Chánh Hội thôn. Thần tánh Chu húy Tá An, quốc sơ Hương cống, lũy quan Khám lý Tráng Bang hầu. Bình man thác thổ hữu công, một hậu thôn nhân lập từ tự chi, mỗi ngộ sắc vũ kỳ đảo triếp ứng. Bổn triều Minh Mạng Thiệu Trị niên gian tiết mông phong tặng.

Tạm dịch:

Đền thờ Tráng Bang hầu ở thôn Chánh Hội huyện Phù Mỹ. Thần họ Chu tên là Tá An, đỗ Hương cống thuở đầu mở nước, làm quan thăng đến chức Khám lý, tước Tráng Bang hầu. Có công dẹp giặc Man và mở mang lãnh thổ, sau khi mất người trong thôn lập đền thờ, mỗi khi gặp hạn hán cạn kiệt mưa, cầu đảo linh ứng ngay. Trong các năm Minh Mạng và Thiệu Trị, triều nào cũng phong tặng thần hiệu.

Theo đó ghi nhận tiểu sử:

Chu Tá An người thôn Chánh Hội, trước đây thuộc xã Mỹ Cát huyện Phù Mỹ, nay là xã An Lương tỉnh Gia Lai. Ông đỗ Hương cống thời chúa Phúc Khoát, làm quan thăng đến chức Khám lý, tước Tráng Bang hầu. Là Khám lý phủ Quy Nhơn đánh dẹp man Thạch bích (tộc người Hré) xuống đồng bằng khuấy phá năm 1770, và thiết lập các đồn bảo ở vùng núi An Lão, Hoài Nhơn để người dân yên ổn cày cấy, vỡ hoang ruộng đất. Ông mất quãng năm 1771-1772, mộ trước đây tại An Hoan xã Mỹ Chánh, nay là thôn An Hòa xã An Lương. Con cháu và dân làng lập đền thờ, khi hạn hán cầu đảo ban cho mưa đều ứng nghiệm.

Chu Tá An là một trong 3 công thần thời chúa Nguyễn được nhà Nguyễn sắc phong cho thờ phụng ở Bình Định, đó là Hoằng quốc công Đào Duy Từ, Cống quận công Trần Đức Hòa và Tráng Bang hầu Chu Tá An.