Tác giả (TG)- Văn bản ( VB)- Độc giả (ĐG). Văn bản nào cũng yêu cầu người đọc (người diễn giải). KHH cổ điển: TG- VB,; KHH hiện đại: VB- ĐG (Bài báo khét tiếng của Barthes “Tác giả đã chết” như một biểu tượng về ranh giới này). Barthes và Eco. Barthes: ĐG là người tạo ra văn bản, TG là người tạo ra “tác phẩm”. Eco: “ĐG lí tưởng” (mô hình, trong VB) và “ĐG trải nghiệm” (thực tế, ngoài VB).
ĐG của văn bản mở và ĐG văn bản đóng. Trong các văn bản có tính thẩm mĩ, VB quảng cáo là VB đóng cực hạn.Trích: “Quảng cáo là một hiện tượng văn hóa đại chúng, một huyền thoại hiện đại. Nó sử dụng tổng hợp các kí hiệu: hình ảnh, âm thanh, ngôn từ, tạo nên một văn bản trực quan, một thực tế ảo, yếu tố cảm xúc và thẩm mĩ lấn át sự phân tích lí trí. Các thông điệp trong quảng cáo tạo ra một huyền thoại, hứa hẹn người tiêu dùng cơ hội trở nên tốt hơn, nâng cao vị thế xã hội nếu dùng sản phẩm. Quảng cáo không đề nghị người đọc các phương án lựa chọn mà đề nghị một phương án lựa chọn duy nhất: “Hãy dùng đi!”, “Hãy mua ngay!”. Người diễn giải ở đây được dự kiến một phản hồi duy nhất.
Kết luận: Để kết luận xin nêu hai khuyến nghị sau:
1/ Đề cao người đọc (người diễn giải văn bản), nhưng cần nhớ: quyền tự do của người diễn giải (đọc, xem, trình tấu, phiên dịch) không phải là vô hạn. Anh ta không được tự do giải thích văn bản theo ý mình. Người diễn giải bị giới hạn ở việc ngầm thừa nhận điều gì có thể làm và điều gì không thể làm, điều gì hợp lý và điều gì không hợp lý để diễn giải, điều gì sẽ được chấp nhận làm lý lẽ và điều gì sẽ không. Như vậy, diễn giải cũng là một cấu trúc của những hạn chế.
2/ Việc tập trung vào người đọc sẽ chuyển trọng tâm nghiên cứu văn học từ nội văn bản sang ngoại văn bản, nghĩa là những điều kiện văn hóa- xã hội hình thành nên Quy chế đọc của một/ những thời đại, làm nên những cộng đồng diễn giải”.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét