Chúng ta đều biết, lấy vợ lại được gọi là “tục huyền”. “Từ điển tiếng Việt” định nghĩa “tục huyền” là “lấy lại vợ, sau khi vợ trước chết” (Hoàng Phê chủ biên, 1997, tr.1027). Nhưng từ đâu mà “tục huyền” lại mang nghĩa này?
“Tục huyền” là một từ Hán Việt, chữ Hán ghi là “續絃”. Trong đó, “tục” có nghĩa là “nối lại, tiếp nối” như trong các từ “kế tục”, “liên tục”, “tiếp tục”… “Huyền” có nghĩa là “dây đàn”. Đàn hai dây gọi là “nhị huyền”, đàn ba dây là “tam huyền”.
Như vậy, “tục huyền” có thể hiểu là “nối lại dây đàn”. Nhưng nghĩa này thì liên quan gì đến việc lấy lại vợ?
Người xưa ví vợ chồng như đàn cầm, đàn sắt. Cho nên, chúc mừng vợ chồng mới cưới người ta thường gọi “Cầm sắt hòa minh” hay “Sắt cầm hòa hợp”. Trong “Truyện Kiều” của Nguyễn Du, khi nàng Kiều từ chối làm vợ Kim Trọng trong màn tái hợp, tác giả đã viết “Đem tình cầm sắt ra duyên cầm cờ”.
Cho nên, khi người vợ qua đời, người xưa gọi là “đoạn huyền” (đứt dây đàn) và người chồng lấy lại vợ mới, người ta ví là “tục huyền” (nối lại dây đàn đã đứt). Đây là nguồn gốc ý nghĩa của từ “tục huyền”.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét