Quần đảo Nam Du, được nhà văn Sơn Nam nhắc đến nhiều trong tập truyện ngắn nổi tiếng Hương rừng Cà Mau. Các nhân vật của ông, nếu là người Củ Tron chính gốc, “thì đều mang dáng vẻ và tính cách dung dị đến mức độ trở nên huyền hoặc”. Đây là vùng biển khá yên tĩnh. Đứng trên hòn Củ Tron, đảo lớn nhất trong quần đảo Nam Du, nhìn cảnh quan chung quanh, nhất là lúc bình minh hay hoàng hôn, sẽ thấy sắc trời rực rỡ phản chiếu với sắc nước trong xanh.
Các đảo nhỏ bao quanh tạo thành một vòng cung Bắc - Đông - Nam, mỗi đảo một vẻ riêng. Đảo Củ Tron có một đường rộng chạy thẳng lên núi. Là một đảo nhỏ, Củ Tron không có vườn tược sum xuê, cây trái bốn mùa, nhưng lại có rất nhiều vườn dừa cho trái ngọt quanh năm.
Giữa thế kỷ thứ XVI, tại quần đảo Nam Du đã xảy ra trận ác chiến giữa đội tàu người Hà Lan và người Hải Nam (người Trung Quốc, dân địa phương gọi là người Chệt) tranh nhau số huyền phách khai thác được chuyển từ Phú Quốc về. Trong trận này có nhiều người Hoa chết không được chôn cất, thi thể của họ đều bị bão biển cuốn trôi, nhiều xác trôi tấp vào bãi này, nên có địa danh bãi Chệt.
Người ta biết đến quần đảo này có lẽ sau sự kiện những năm 70 của thế kỷ XVIII, khi quân chúa Nguyễn Ánh đến đây tạm trú để trốn tránh quân Tây Sơn. Về sau các đảo trong quần đảo này mới có những cái tên như hòn Củ Tron, bãi Giếng, bãi Ngự, hòn Mấu, hòn Ngang… Nhiều giai thoại, truyền thuyết về sự có mặt của Nguyễn Ánh hiện còn đang lưu truyền tại đây. Tại giếng Vua (hòn Củ Tron) có một tấm bia ghi bằng chữ Hán, được chôn sâu dưới đất nên không đọc được hết chữ, dân địa phương cho là do chính tay Nguyễn Ánh khắc để kỷ niệm những ngày ở đây.
Từ năm 1887, thực dân Pháp cho tàu tuần dương thị sát các hòn đảo, có khảo sát qua quần đảo này, nhưng trên các đảo toàn là rừng, giá trị kinh tế không lớn, không có dân cư, nên chính quyền thực dân không phân định địa giới hành chánh cho quần đảo này. Thỉnh thoảng có vài thương thuyền người Trung Hoa, Mã Lai... ghé qua để tránh bão, sau đó dong thuyền đi tiếp, chứ không ở lâu.
Trong cuốn Hà Tiên địa phương chí của Portron Klian soạn năm 1929 có đề cập nhóm đảo này thuộc địa phận của quận Phú Quốc:“Cuối cùng phía ngoài khơi và về hướng đảo Phú Quốc, người ta gặp cụm hòn Củ Tron (Poulo Dama), nơi đây có một cái bãi lớn gọi là bãi Ngự, trước kia có thể là nơi trú ẩn của vua Gia Long, khi bị Tây Sơn đánh đuổi”.
Suốt thời kỳ chống Pháp, quần đảo này vẫn thuộc quyền quản lý của Việt Minh, nhưng vẫn chưa thành lập đơn vị hành chính. Hơn nữa, rất khó phân định ranh giới vì quần đảo chưa có dân.
Năm 1962, dưới thời chính quyền Sài Gòn, quần đảo Nam Du thuộc ấp Củ Tron, xã Lại Sơn, quận Kiên An. Từ ngày 14/1/1983 đổi thành xã An Sơn thuộc huyện Kiên Hải. Về phía chính quyền cách mạng, từ năm 1954-1983, quần đảo Nam Du thuộc xã Lại Sơn.
(Nguyễn Thanh Lợi, Một góc nhìn văn hóa biển, Nxb Tổng hợp TPHCM, 2014)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét