CÁ TÍNH SÁNG TẠO LÀ QUAN TRỌNG! (TS. Hà Thanh Vân)

Chiều hôm qua, ngày 31/10/2024, Hà Vân may mắn được mời tham dự buổi họp báo về vở kịch “Dưới bóng giai nhân” của Nhà hát Kịch Idecaf. Đây là vở kịch của tác giả Quang Thảo lấy cảm hứng từ Truyện Kiều của Nguyễn Du. Anh cũng là đạo diễn của vở kịch. Trong buổi họp báo, có một số ý kiến băn khoăn về chuyện tinh thần, triết lý của Nguyễn Du có được giữ nguyên hay không, vào vở kịch sẽ thế nào và có ý so sánh v.v…

Đối với Hà Vân, thì lại không hề có băn khoăn đó, vì đây không phải là tác phẩm chuyển thể, cải biên, mà đây là tác phẩm “phái sinh” của Truyện Kiều, do vậy, những lo lắng, băn khoăn như vậy là thừa và không cần thiết. Điều duy nhất cần quan tâm là chất lượng nội dung và nghệ thuật của vở kịch mà thôi. Đó mới là điều thu hút công chúng đến với vở kịch.

Còn thế nào là tác phẩm “phái sinh” và về sự “phái sinh” của những tác phẩm lấy cảm hứng từ Truyện Kiều thì Hà Vân sẽ giải thích bằng một bài viết khác, có dẫn chứng cụ thể, vì có nhiều bạn bè, học trò cũng quan tâm. Từ trước đến nay có khá nhiều hiểu lầm về chuyện này, bởi vì không phải ai cũng có sự hiểu biết hơi chuyên sâu một chút.

Cũng từ hôm qua đến nay trên báo chí đã có nhiều bài viết về vở kịch “Dưới bóng giai nhân” vì tầm vóc, quy mô của dự án này, hay nói về công sức, tâm tình của những diễn viên tên tuổi tham gia diễn xuất. Hà Vân đã được lắng nghe trực tiếp những điều này trong buổi họp báo. Nhưng điều thú vị nhất mà Hà Vân cảm nhận được trong buổi họp báo là khi nghe tác giả kịch bản kiêm đạo diễn Quang Thảo khẳng định rằng với anh, đây là một tác phẩm hay của mình, và anh mất 5 năm để viết vở kịch này. Một tác giả phải có sự dũng cảm, có lòng tin với chính tác phẩm của mình. 

Còn nếu không, tác giả đó sẽ thiếu đi một điều quan trọng, đó là “cá tính sáng tạo”. Dĩ nhiên, vở kịch chưa ra mắt công chúng, nên Hà Vân chưa thể nhận xét về chất lượng nội dung cũng như nghệ thuật. Song với Hà Vân, một tác giả có cá tính sáng tạo bao giờ cũng đáng trân trọng.

Còn bây giờ, đọc vài thông tin cho vui về Truyện Kiều.

THÚ VỊ TRUYỆN KIỀU

Hà Vân từng dạy học phần “Nguyễn Du và Truyện Kiều”. Mỗi khi đến học phần này, cô trò đã dạy và học rất hào hứng. Hà Vân đã bói Kiều cho cả lớp , coi như giờ ngoại khóa và nhiều em rất thích nghe cô Hà Vân bói Kiều.

Một chi tiết khá thú vị của Truyện Kiều là nằm ở các con số.

Nhiều người mê Truyện Kiều đã nhận thấy rằng có sự trùng hợp kỳ lạ trong câu chữ Truyện Kiều.

- Câu số 83: “Đau đớn thay phận đàn bà”, làm chúng ta liên tưởng đến ngày Quốc tế Phụ nữ 8.3.

- Câu số 1954: “Nghiến răng bẻ một chữ đồng làm hai”, là năm mà đất nước chia cắt hai miền, từ đó đánh dấu một sự chia cắt không chỉ ở địa lý, mà còn ở tư tưởng.

- Câu số 1975: “Dẫu rằng sông cạn đá mòn”, làm chúng ta nhớ đến câu nói của cụ Hồ Chí Minh: "Dù phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn cũng phải giành cho được độc lập". Nhưng cũng có thể hiểu rằng gần nửa thế kỷ đã qua đi, sông cạn đá mòn, lòng người dân đất Việt vẫn chưa thật sự quy về một mối để cùng nhau khép lại quá khứ, hướng đến việc xây dựng một đất nước tốt đẹp hơn. Giữa những người xa quê hương ra đi và những người ở lại, vẫn còn những khoảng cách chưa được san bằng.

- Câu số 2010 (câu này thì vui) "Máu ghen ai cũng chau mày nghiến răng" làm chúng ta liên tưởng đến ngày 20.10 và đức tính truyền thống và bền vững của phụ nữ Việt Nam.