Chủ Nhật, 4 tháng 8, 2024

Bang giao của Việt Nam với nhà Thanh (Nhà báo Nguyễn Phan Khiêm)

Trong lịch sử Việt Nam, quan hệ với các triều đình phương Bắc luôn luôn là vấn đề rất lớn, quan hệ đến an ninh và sự phát triển của quốc gia. Đọc Cương mục dưới thời vua Lê Hy Tông (1676-1705) thấy có mấy chuyện quan hệ với nhà Thanh khá hay.

1.Năm 1677, triều đình nhà Lê khôi phục được hết đất Cao Bằng. Mạc Kính Vũ chạy sang nhà Thanh.

Năm 1683, nhà Thanh giao trả tù binh họ Mạc cho nước ta. Bồi tụng Nguyễn Quai và cấp sự trung Trần Thế Vinh, Đặng Đình Tướng cùng với Thân Đức Tài cùng đi tiếp nhận. Vương Quốc Trinh, là viên quan do triều đình nhà Thanh muốn giao trả tù binh ở cửa ải Thủy Khẩu thuộc Cao Bằng, hắn đã dựng nhà từ trước để đợi phái bộ nước ta, nhưng phía lấy lẽ rằng, Cao Bằng không phải là nơi giao nhận, không chịu theo. Quốc Trinh trong bụng căm giận, nhưng cũng gượng gạo đến trấn Nam Quan; khi đến nới, hắn buông xổng cho lính bản thổ đánh đấm lẫn nhau, đâm thủng cả hai lần áo cừu của Đình Tướng, rồi lại đòi nộp 5.500 lạng bạc hành lý.

Sau đó, triều đình đưa thư sang nhà Thanh nói về tình trạng Quốc Trinh yêu sách và không có lễ độ, viên tổng đốc Lưỡng Quảng sau khi xét hỏi Quốc Trinh, liền đem bản án dâng lên triều, cuối cùng Quốc Trinh bị khép vào tội trảm hậu, còn số bạc mà Quốc Trinh đã tham tang thì thu lấy sung công.

2. Vua nhà Thanh sai sứ sang sách phong và ban cho quốc ấn. Trước đây, Ngô Tam Quế phản nghịch nhà Thanh, chiếm cứ Vân Nam, xin nhà Lê cứu viện, triều đình nhà Lê cự tuyệt sứ thần của Tam Quế. Khi nhà Thanh dẹp được Tam Quế, vua Thanh tự tay viết bốn chữ "Trung hiếu thủ bang" tức là Trung hiếu giữ nước, ban cho vua Lê, là có ý trọng vua Lê. Rồi vua Thanh lại sai sứ sang dụ bảo việc ban lễ phẩm tế HuyềnTông và Gia Tông. Sứ thần nhà Thanh cũng viếng Trịnh Tạc.

3. Năm 1729 nhà Thanh sai Nội các điển bạ Đặng Đình Triết và Hàn lâm viện biên tu Thành Văn sang sách phong nhà vua làm An Nam quốc vương, ban cho phẩm phục nhất phẩm và dụ bảo việc ban phẩm vật tế Hy Tông. Lúc bọn Đình Triết mới đến, yêu cầu khi nhận sách phong nhà vua làm lễ 3 lần quỳ 9 lần vái, nhưng triều đình lấy lễ rằng theo lễ nghi trong nước, làm lễ 5 lạy 3 vái. Việc này tranh luận ba bốn lần, Đình Triết mới miễn cưỡng nghe theo.

Triều đình lại tiễn chân trọng hậu bằng bạc lạng, sứ bộ đều không nhận. Khi Đình Triết về Trung Quốc, nói nước ta cảnh thổ bình yên, lễ độ đáng để cho người ngoài quan chiêm. Vua nhà Thanh lấy làm khen ngợi. Đến khi đoàn Tả thị lang Hồ Phi Tích sang tạ ơn, vua nhà Thanh ban cho có phần hậu hơn lần trước.

Xem ra các cụ nhà ta xưa vừa mềm dẻo vừa kiên quyết với nhà Thanh. Mấy chuyện trên đây cho thấy nhà Thanh cũng nể trọng triều đình nước ta phần nào. Đây là giai đoạn lịch sử không có những chiến công hiển hách chống quân xâm lược phương Bắc như các triều Tiền Lê, Ngô, Lý, Trần, Hậu Lê... mà vẫn giữ được tư thế như vậy thật đáng nể.

(Ngàn năm mây trắng bây giờ còn bay, chụp trên đỉnh Fansipan, biên giới Việt Trung)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét

BÀI VIẾT LIÊN QUAN

THÔN TÂY SƠN TRONG ĐỊA BẠ TRIỀU NGUYỄN (Nhà nghiên cứu Phan Trường Nghị)

Ghi nhận theo Nghiên Cứu Địa Bạ Triều Nguyễn – Tỉnh Bình Định của Nguyễn Đình Đầu, thôn Tây Sơn của thuộc Thời Hòa, huyện Tuy Viễn, trấn Bìn...