Chủ Nhật, 23 tháng 6, 2024

Phật giáo Hòa Hảo - con đường canh tân Phật đạo (Nhà nghiên cứu Đoàn Văn Nô)


Phật giáo Hòa Hảo ra đời năm 1939 tại làng Hòa Hảo nay là thị trấn Phú Mỹ, huyện Phú Tân, tỉnh An Giang. Người khai sáng đạo là Đức Thầy Huỳnh Phú Sổ. Tín đồ hiện nay trên 3 triệu, đứng thứ ba sau Phật Giáo và Công giáo ở Việt Nam (đông nhất là ở miền Tậy Nam Bộ).

Pháp môn tu học của PGHH là “học Phật tu nhân” tu tại gia, Lấy “tứ đại trọng ân” làm nền tảng để tu tập và thực hành (ân Tổ tiên cha mẹ, ân đất nước, ân Tam Bảo, ân đồng bào nhân loại).

Đăc điểm canh tân Phật đạo của Phật giáo Hòa Hảo là :

Không chủ trương người tu phải cắt ái ly gia, xuống tóc, vô chùa. Phật giáo Hòa Hảo đã đưa ngôi Tam Bảo (Phật, Pháp, Tăng) vào thờ phượng tại gia đình. Biến mỗi ngôi nhà là một ngôi chùa mà biểu tượng là bức Trần dà (màu của hòa hợp, đại đồng) đặt trên bàn thờ chính diện phía trên Cửu huyền Thất Tổ / nhằm khẳng định và xác lập pháp môn “học Phật, Tu nhân” của Phật giáo Hòa Hảo.

Để làm rõ nội dung canh tân Phật đạo của Phật giáo Hòa Hảo, Ngài Huỳnh Phú Sổ đã gợi mở và chỉ dạy người tín đồ qua giáo lý dung dị của Ngài (Đề cao tu tâm, lao động sản xuất, thực hành thiện nguyện) không nhất thiết phải hình thức rườm rà:

“Tu không cần lạy cần quỳ / Ngồi đâu cũng sửa vậy thì mới mau”

“ Mõ chuông bày đọc tụng ó la / chớ hiếm kẻ tường thông nghĩa lý”

Hay là:

“ Đúc Phật lớn chùa cao bối rối mà làm cho Phật giáo suy đồi
Tu vô vi chớ cùng chè xôi, Phật chẳng muốn chúng sanh lo lót”

Quan niệm công đức của người tín đồ Phật giáo Hòa Hảo là làm những gì mang lại lợi lạc cho đất nước, nhân quần / tạo ra của cải vật chất và làm từ thiện công ích xã hội. 

Trong giáo lý PGHH cũng chỉ rõ: “Sanh ra ta phải nhờ Tổ tiên cha mẹ, sống ta cũng nhờ đất nước quê hương. Hưởng những tấc đất, ăn những ngọn rau, muốn cho sự sống được dễ dàng, giống nòi được truyền thụ ta có bổn phận phải bảo vệ đất nước khi bị kẻ xâm lăng giày đạp. Ráng nâng đỡ quê hương lúc nghiêng nghèo, làm cho đất nước trở nên cường thịnh. Bờ cõi vững lặng thân ta mới yên, quốc gia mạnh giàu mình ta mới ấm.”

 Ở những nơi tín đồ PGHH đông họ lập phòng thuốc Nam, trại hòm miễn phí, sắm xe cứu bệnh, cất nhà tình thương, xây dựng cầu đường nông thôn, bếp cơm từ thiện tại các bệnh viện…

Giáo lý PGHH cũng bày bác mê tín dị đoan, đồng bóng, bói toán, cầu hồn, cúng sao giải hạn: “Cậu cô chú bác đừng coi bói, theo lối dị đoan mất bạc đồng”; “Ta không nên đốt giấy tiền vàng bạc, giấy quần áo mà tốn tiền vô lý vì cõi Diêm Vương không bao giờ ăn hối lộ của ta. Mà cũng không xài được nữa, phải để tiền lãng phí ấy mà cứu trợ cho những người lỡ đường đói rách tàn tật”.

Tu nhân trong Phật giáo Hòa Hảo còn được nhấn mạnh qua ứng xử trong gia đình:

“Xử cho vẹn chữ nghĩa tình / Vâng lời cha mẹ mà gìn gia cang
Nghiêm đường chịu lịnh cho an / loạn luân cang kỷ hổ mang tiếng đời
Anh em đừng có đổi dời / Phũ phàng dưa muối xe lơi nghĩa tình”

Tuy nhiên, giáo lý PGHH không dừng lại ở hạnh tu nhân, Đức thầy Huỳnh Phú Sổ cũng xác định con đường chứng đắc phải là học Phật - bước sau cùng của người tu muốn giải thoát :

“Tiếng kệ từ bi quá diệu trầm / Diệt lòng tham vọng diệt thinh âm
Trần gian say đắm theo màu sắc / Tịnh độ giác thuyền trị dục tâm”

Hay là:

“Ngày nay sớm đến Phật đàng /Tu cầu chư Phật cứu an linh hồn
Tội tiêu phước hưởng trường tồn / Không còn mắc nẻo dại khôn luân hồi”

Điều mà tôi tâm đắc nhất sau khi xem qua giáo lý PGHH là lời khuyên thứ 7 của Đức Thầy Huỳnh Phú Sổ đó là: “ Đứng trước mọi việc chi dù sự đời hay đạo lý, ta phải suy xét cho minh lý rồi sẽ phán đoán việc ấy.”

Mỗi tôn giáo có pháp môn tu học riêng. Bài viết chỉ mang tính giới thiệu chớ không nhằm nhận định hay so sánh dở hay giữa các tôn giáo.

 
Cần Thơ, ngày 23/6 nhằm ngày 18/5 Giáp Thìn
Đoàn Văn Nô (Đoàn Nô)
Nguồn: facebook tác giả

 

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét

BÀI VIẾT LIÊN QUAN

THÔN TÂY SƠN TRONG ĐỊA BẠ TRIỀU NGUYỄN (Nhà nghiên cứu Phan Trường Nghị)

Ghi nhận theo Nghiên Cứu Địa Bạ Triều Nguyễn – Tỉnh Bình Định của Nguyễn Đình Đầu, thôn Tây Sơn của thuộc Thời Hòa, huyện Tuy Viễn, trấn Bìn...