Hiện nay, không ít người dùng từ “ca thán”, như trong cách nói “Anh ta suốt ngày chỉ biết ca thán”, “ca thán cho nhiều cũng không giúp được gì”... Nhưng xin khẳng định, “ca thán” là cách dùng hoàn toàn sai.
Có lẽ do ảnh hưởng của từ “ca cẩm” nên nhiều người dùng “ca thán” dù đây là cách dùng không đúng về từ gốc. Trong tiếng Việt, không có từ này. Từ đúng phải là “ta thán”.
“Ta thán” là một từ Hán Việt, được ghi bằng hai chữ Hán 嗟嘆. Trong đó, “ta” (bộ khẩu, chỉ nét nghĩa liên quan đến miệng) có nhiều nghĩa, trong đó có một nghĩa là “than thở”. “Thán” cũng thuộc bộ khẩu và cũng có nghĩa là “than thở”. Ta gặp chữ này trong nhiều từ như ai thán, bi thán, cảm thán, oán thán, thán từ…
Cũng xin nói thêm, từ than (trong than thở, than trách) trong tiếng Việt có nguồn gốc từ chính từ thán này. Như vậy, ta thán là một từ ghép đẳng lập mà hai yếu tố cấu thành là ta và thán đồng nghĩa. Vì vậy, Từ điển tiếng Việt (Hoàng Phê chủ biên, 1992) giảng ta thán là “than thở và oán trách” (tr.866).
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét