"Tuy Hòa" là gì? Ý nghĩa tên gọi "Tuy Hòa"

Tuy Hòa là thành phố trực thuộc của tỉnh Phú Yên. Với người dân nơi đây, hai tiếng “Tuy Hòa” là tiếng gọi thân thương nhưng không phải ai cũng rõ nghĩa của địa danh này. Vậy, tên gọi “Tuy Hòa” có nghĩa là gì?

Người xưa khi đặt tên “Tuy Hòa” có dụng ý gì không? Trong các tư liệu Hán Nôm, hai tiếng “Tuy Hòa” được ghi bằng chữ Hán 綏和. Trong đó, “tuy” có nghĩa là “kéo dài”. Đây chính là chữ “tuy” trong các địa danh “Tuy An 綏安” (yên ổn được kéo dài) của tỉnh Phú Yên; “Tuy Phong 綏豐” (thịnh vượng được kéo dài) của Bình Thuận, “Tuy Phước” 綏福 (hạnh phúc được kéo dài) của tỉnh Bình Định

Còn “hòa” là một từ quen thuộc, như trong các từ “hòa thuận”, “hòa bình”, “hiền hòa”, “hòa nhã”. “Hòa” có nghĩa là “thuận, hợp, ấm êm, yên ổn”. Như vậy, “Tuy Hòa” có thể hiểu là “thuận hòa được kéo dài”. Trong tiếng Việt hiện đại, “tuy” với nghĩa kéo dài không được dùng như một từ độc lập nên các địa danh có yếu tố “Tuy” đều khá khó hiểu với nhiều người hiện nay. 

Người xưa khi đặt tên một địa danh thường gửi vào đó ước mơ về một vùng đất trù phú giàu đẹp và một cuộc sống hạnh phúc ấm no. “Tuy Hòa” là một trong những địa danh được ra đời từ những khát vọng ngàn đời như vậy.