Năm THÌN (2024) CON RỒNG bay đi, năm TỴ (2025) CON RẮN bò đến. Hình ảnh, đặc điểm tính cách con rắn từ xa xưa đã đi vào tâm thức người Việt qua lời ăn tiếng nói, qua những câu ca câu hát, qua những chuyện cổ tích, thơ văn bình dân, bác học… và mỗi lần năm Tỵ đến, mang biểu tượng CON RẮN, thì không thể không nói đến con vật thuộc loại "bò… sát… không chân" này.
Rắn là giống động vật thuộc lớp bò sát, thân dài, có vảy, không chân, di chuyển bằng cách uốn thân.Theo thống kê của các nhà khoa học, ở Việt Nam có hơn 200 loài rắn. Tất cả các loài rắn đều ăn thịt. Chúng có thể ăn cả những con rắn khác và những động vật có vú, động vật nhỏ như thằn lằn, chim, trứng các loài khác hay sâu bọ. Một số loài có nọc độc để giết chết con mồi trước khi tiêu thụ. Một số loài khác thì xiết mồi đến chết. Thậm chí có những loài rắn nuốt sống cả con mồi. Rắn thường sống trong hang đào sâu dưới đất. Kinh nghiệm dân gian ta biết chỗ nào là hang rắn: "Hang ếch nhẵn dưới, hang cầy nhẵn trên, hang rắn thì nhẵn hai bên".
Người Việt dân gian ta tùy theo hình dáng, màu sắc, môi trường sống, rắn không độc hay rất độc … mà đặt tên gọi từng loại. Còn các nhà khoa học thì đặt tên từng loại bằng những tên La Tinh rất khó đọc. Dân gian ta cũng biết phân biệt rắn nào có tuyến nọc độc có thể làm chết người ngay khi nó cắn hay loại rắn nào không độc (rắn lành) và loài rắn nghi ngờ có độc.
Có những tên gọi loài rắn không độc hay nghi ngờ có độc như rắn ráo, rắn nước, rắn giun…, rắn săn chuột như rắn lãi, rắn hổ mây, hổ lác, hổ hèo, hổ hành, hổ ngựa, hổ sậy, hổ mây, hổ bướm… Ngoài ra còn có rắn roi, rắn lục, rắn tầm lúc, rắn liu điu, rắn bông súng, rắn học trò, rắn chuối, rắn râu, vi voi, vi cá, vi cốc… và còn có loại rắn mối, con trăn…
Loại rắn độc thì rất nhiều như có loại rắn đã độc lại kèm theo chữ HỔ nữa thì thấy nó hung dữ gây chết người như thế nào. Họ RẮN HỔ gồm có 4 giống:
- GIỐNG HỔ MANG thường có 9 loài rắn độc, trong đó có loài hổ mang bành. - Loại rắn cạp nia, rắn cạp nong, loại này gồm có 12 loài, trong đó có 3 loài có ở nước ta, đó là: rắn Cạp nong (khoang đen và vàng xen kẽ), rắn cạp nia (khoanh đen và trắng xen kẽ), rắn cạp nia đầu vàng. - Về giống hổ mang có rắn hổ mang chúa, còn gọi là rắn hổ trâu là lọai rắn rất độc và rất dữ. - Bên cạnh cón có giống rắn xe điếu là loại hổ mang nhỏ con nhưng cũng rất độc. Loài rắn hổ mang này dân ta còn có những tên gọi khác: rắn hổ ngựa, rắn hổ mây, rắn hổ hành, rắn hổ lai, rắn hổ lửa (còn gọi rắn hổ đất, dân gian cho rằng khi rắn này còn nhỏ thì rất độc, rất hung dữ, nhưng khi già, có mồng thì rắn rất hiền), rắn hổ chuông (còn gọi là rắn chòm quạt, có cái bướu lồi giống như cái chuông ở gần cổ, ít bò mà cứ lao đi vun vút) … Rắn độc còn có rắn ba khoanh, rắn cườm, rắn đẽn, rắn mai gầm, rắn mắt kiếng, rắn lục xanh, rắn lục vàng, rắn chột nưa, rắn dâu, rắn lửa, rắn mỏ vọ, rắn vú nàng, rắn tre, rắn chàm oạp, rắn hướng vỹ…
Dân gian còn có câu xếp thứ tự các loại rắn độc: "Thứ nhất thời hổ mang hoa, thứ nhì hổ lửa, thứ ba mai gầm". Lại còn có câu: "Rắn mai tại lỗ, rắn hổ về nhà" có người giải thích người bị rắn mai gầm (hay rắn cạp nong, rắn cạp nia là loại rắn cực độc) cắn thì chết tại chỗ, nếu bị rắn hổ mang cắn thì về nhà mới chết (chất độc phát tán chậm) trong trường hợp nếu không cứu chữa kịp thời.
Loài rắn sống ở biển hay cửa sông thuộc họ RẮN BIỂN, ta thường gọi là con đẻn, rất độc, đẻ con không đẻ trứng, cấu tạo thân đuôi rất dẹp thích hợp cho việc bơi lặn. Ở Việt Nam, có loại đẻn đuôi gai, đẻn mõm nhọn, đẻn có vảy bụng, đẻn sọc dưa, đẻn đầu nhỏ, đẻn cơm… Nọc đẻn biển này nọc độc rất nhiều lần nọc rắn hổ mang.
Dân gian có nói "quả quýt dày có móng tay nhọn", loài rắn tuy độc nhưng theo luật sinh tồn, vẫn có những con vật dù bị rắn cắn vẫn không bị chết vì nọc độc mà còn bị giết chết. Đó là con chim có tên là Hùng hoàng, loại chim ở núi cao, chuyên bắt rắn ăn thịt: "Rắn hổ mang đã có hùng hoàng trị". Nọc độc của rắn có thể làm chết người, nhưng chính khoa học đã biết cách tận dụng chính những chất độc này giúp chữa một số bệnh hiểm nghèo. Y học đã dùng nọc rắn để chế tạo huyết thanh kháng nọc độc, chữa cho những người bị rắn cắn. Nọc rắn còn được dùng chế các thuốc giảm đau, chống viêm trong thấp khớp, đau cơ, đau dây thần kinh... dưới dạng tiêm hay thuốc mỡ.
Từ đó có biểu tượng của ngành y Dược. Đó là hình ảnh con rắn quấn quanh một chiếc chén có miệng tương đối rộng, lòng chén cạn và có thân dài.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét